Doen wat je zegt

Dinsdag 13 oktober
Vandaag doet mijn autodienst als vervoermiddel voor portretfoto’s. We gaan ze ophangen op de ramen van diverse winkels en bedrijfjes in de Schutskamp. Om 9 uur ontmoet ik Malou van Doormaal, artistiek leider en betrokken bij Lang Leve…! Dit is een artistiek actieonderzoek naar oud worden in ‘s-Hertogenbosch. De fotoseries van John van Hamond, Nenah Gorissen en Imke Panhuijzen gaan over de vraag hoe de beeldvorming rondom ouderen diverser en daardoor minder stereotype kan worden. Deze beelden krijgen nu een plek in de levendige winkelstrip aan de Boschmeersingel, vlakbij de Turkse moskee en winkelcentrum de Helftheuvel.

Voorbereidingen
Onder het genot van een mok thee bespreken we de planning van deze dag. Alles is tot in de puntjes voorbereid. Welke foto’s waar en in welke volgorde. Hoe de bevestiging eruit ziet, waar nog extra afstemming met winkeliers en ondernemers nodig is. Om 10 uur halen we de met liefde en aandacht ingepakte foto’s uit de verpakking bij haarsalon Hooijmans Hairline. Wat fantastisch om ze op groot formaat te zien! Het zijn prachtige portretten. Indrukwekkend, zeer divers en elk een eigen verhaal.

Foto’s in kapperszaak
Hooijmans Hairline wordt onder andere bezocht door oudere vrouwen uit de buurt. Eigenaar Bertie ontvangt ons hartelijk. Hij denkt mee over een goede plek voor de fotografie, zonder daarbij het belang van goede zichtlijnen vanuit de zaak te vergeten. Malou heeft de serie ‘Opa en oma’ van John van Hamond voor deze plek geselecteerd. Dit roept meteen een reactie op. “Waarom hang je deze foto’s in deze kapperszaak?” vraagt Bertie ons. “Ik heb geen Turkse klanten. Die dragen hoofddoekjes en komen hier niet.”

Gesprekken
Malou vertelt in reactie daarop over haar eerdere gesprekken bij de winkeliers in de straat. “Een aantal Turkse ondernemers merkte op het jammer te vinden dat er zo’n scheiding is tussen de Turkse en Nederlandse gemeenschap. Dus we hebben de fotografie gemixt. We willen het gesprek uitlokken. Daarvoor is kunst ook bedoeld toch?” De Academie voor Beeldvorming daagt de ondernemers, het personeel, hun klanten en voorbijgangers zo uit om hun eigen verhaal te vertellen. De reacties die de beelden oproepen komen voort uit bewondering, verwondering en weerstand. De beelden leiden tot gesprekken die nog lang niet zijn afgelopen.

Eenmaal weer buiten horen we de reacties van voorbijgangers. Een handjevol, maar toch. “Prachtige foto’s!” “Mooi initiatief!”

Gastvrij
De hele dag stond in het teken van passen, meten en afstemmen. Met doorzichtige tape, nylon visdraad, rolmaat en stanleymes. De gesprekken in de winkels op de achtergrond. Over wat corona betekent voor hun bedrijf. Over hoe zij creativiteit aanwenden om overeind te blijven. Over de verbinding die zij ervaren in de wijk en soms ook het gebrek daaraan. Over de kwaliteit van zorg voor ouderen in Nederland. Overal waar wij kwamen werden wij gastvrij ontvangen. Thee of koffie, wat te eten bij restaurant Kismet en behulpzaamheid waar we ook maar kwamen.

De tentoonstelling hangt. De volgende dag zal Malou er titelbordjes bijhangen in het Nederlands, Turks en Arabisch. De Schutskamp zal dan voor tien dagen kunnen genieten van de fotografie.

Maar zij zien niet wat ik heb gezien, de voorbereidingen. Het werk achter de schermen dat eigenlijk net zo goed het werk voor de schermen genoemd kan worden. Dat werk dat maakt dat dit een succes kan worden, omdat het gericht is op elkaar leren kennen. Ik heb genoten van het gezelschap en de passie, kennis en kundigheid van Malou, van de bedrijvigheid en van de gesprekken. Het was een bijzondere dag.


Tekst door Margo Koehorst. Actieonderzoeker en verbinder in gemeenschapsvorming met natuur, kunst en cultuur als inspiratiebronnen. Ze deed de cursus Citytrainer Cultuur Senior, een initiatief van HUIS73 in ‘s-Hertogenbosch.

Fotografie: Sas Schilten

Met dank aan de ondernemers en medewerkers voor het mogelijk maken van deze tentoonstelling: Marmaris Supermarkt, Aziatische bloemensierkunst, GSM & GADGET, Link Computers, Kismet Lokanta en Hooijmans Hairline.

Studio Linie in volle gang

Studio Linie
Witte Rook huist aan de rand van stationsbuurt Liniekwartier. Als residentie en online platform bieden zij plek aan kunstenaars om nieuwe stappen te nemen. Met Harmonie in de Linie in 2019 organiseerden zij in samenwerking met Eef Schoolmeesters een kunstroute voorafgaand aan een voorstelling met dans en muziek als cadeau voor bewoners in de wijk. Vanuit daar is Studio Linie ontstaan, een werkperiode in het Liniekwartier waarbij de wederkerigheid tussen kunstenaars en omgeving centraal staat. Malou van Doormaal van de Academie voor Beeldvorming is dit jaar aangesloten bij de organisatie.

Van A tot en met Z
Aan verschillende makers is gevraagd een bijdrage te leveren: Jesse Bom, Wouter van der Giessen, Bodil Havermans, Floor Snels, Merel Stolker en Niels Visser. Deze laatste heeft vanuit zijn ontwerppraktijk Adriaan van der Zon tot leven geroepen. Dit is een fictief personage, met ervaring als Aannemer, Barman, Cruiseschipmedewerker, en zo de rest van het alfabet af. Adriaan is een echte ondernemer en wil dat kunstenaars en bewoners samenwerken om een brug te slaan tussen de kennis en artistieke expertise van de kunstenaars en de ervaring en interesses van de mensen die hier wonen. Daarom heeft hij ervoor gezorgd dat er verschillende vacatures zijn uitgezet: voor thuiskok, klusser, theedrinker of kranten(knipsel)verzamelaar. Om dit goed vast te leggen heeft hij filmmaker Jesse gevraagd de gebeurtenissen te documenteren.

Flexibiliteit
Vanaf september zijn de kunstenaars gestart de wijk te verkennen en contact te leggen met bewoners. Dit bleek niet altijd makkelijk in de corona-omstandigheden. Merel Stolker moest haar werkwijze veranderen. “In de Buurtsalon was het niet meer mogelijk om even binnen te wandelen voor koffie of thee. Ik moest daarom nieuwe wegen zoeken om contact te maken, bijvoorbeeld via de telefoon.” Floor Snels onderzoekt wat het begrip ‘bourgondisch’ betekent in een multiculturele wijk. “Eerst wilde ik samen met mensen thuis eten. Dat kan nu niet meer. Dus ben ik pakketjes aan het maken met materialen voor een bijzondere maaltijd, geschikt voor huishoudens.”

Verzamelen
De kunstenaars gebruiken de wijk als bron van informatie en materiaal. Zo zoekt Bodil Havermans verhalen over de wijk. Via de ondernemers op het Edisonplein heeft ze een ingang gevonden. “Ik verzamel nu verpakkingsmateriaal, de vormgeving daarvan zegt veel over de identiteit van de wijk.” Wouter van der Giessen verzamelt oude kasten die klaar zijn voor de stort. “Hier maak ik nieuwe sculpturen van, geïnspireerd op de kluskunsten van de televisiepersonages Buurman en Buurman.”

Transitie
In het Liniekwartier wordt volop gebouwd en gerenoveerd. Woningcorporatie Alwel is aangesloten bij het project en geeft een van de kunstenaars de opdracht om hun werk op semipermanente wijze achter te laten in de wijk. “Linie gaat van het gas af, we investeren volop in duurzaamheid,” licht Tom Geboers van Alwel toe. Het semipermanente werk wordt een symbool van deze verandering.

Presentatie
De werkperiode sluit af op 21 november. De resultaten zullen coronaproof worden gepresenteerd voor het lokale publiek. Online is het proces te volgen via de social media kanalen van Witte Rook.


Dit project is tot stand gekomen door Witte Rook met steun van Alwel, Gemeente Breda en het Buurtcultuurfonds Brabant. Meer informatie en interviews met de betrokken kunstenaars zie: www.studio-linie.nl

Beeld: Niels Visser

Maybe in tha house!!!!

Drag wat????
Een beetje context: drag bestaat al tijden en in vele vormen. Vrouwen verkleedden zich als mannen om serieus genomen te worden in de tijd dat zij nog niet mochten stemmen. Zwarte homoseksuele mannen uit arme milieus beleefden de fantasie van een rijke witte vrouw in de Amerikaanse ballrooms.

Drag combineert een persoonlijke zoektocht naar genderexpressie met een politiek statement. Het is een middel om toegang te krijgen tot een andere wereld of klasse. Vaak profileren dragqueens en -kings zich in het uitgaansleven, in clubs en kermissen. Drag wordt dan enkel gezien als entertainment. Maybe Boozegeoisie onderzoekt hoe drag meer kan zijn dan dat.

Maybe wie????
Sinds hun geboorte in 2016 is Maybe uitgegroeid van een vrij klassieke ‘trashique dragqueen’ tot een altijd veranderende ‘non-binaire dragclown’. We spreken Maybe aan met ‘die / diens’ of ‘hen / hun’ in plaats van ‘hij / hem’ of ‘zij / haar’.

Vrij direct na de eerste dragervaring nodigde Maybe vrienden uit om mee te doen. Zo ontstond de Drag Up. “In mijn woonkamer, met de make-up van mijn moeder, uitgedroogde prittstiften en heel veel youtube-tutorials.” Dit is uitgegroeid tot een lerende community waarbij ieder event een ander karakter heeft. Zo was de Drag Up onderdeel van Queering the museum in het Van Abbemuseum, de queerminded fantastisco party in het Werkwarenhuis in Den Bosch en bij organisaties die werken met de jongeren- en trans*community.

Drag Up zei je????
Tijdens de Drag Up wordt er geëxperimenteerd met make-up en outfits. “Iedere keer met een andere insteek. Wat voor cyborg wil je worden? Hoe word je één met de natuur? Wat gebeurt er als je wordt op gemaakt door iemand met een blinddoek? Het tijdelijke karakter van make-up zorgt voor speelruimte. Dit maakt het mogelijk de conventies van je eigen identiteit uit te dagen.”

En nu????
“Door een rol te krijgen binnen de Academie voor Beeldvorming wil ik laten zien dat drag een serieuze rol kan spelen binnen maatschappelijke gesprekken,” zegt Maybe. “Het is een kunstvorm die direct een reactie uitlokt. Door de overdrijving, de kitsch en het theater, worden onze verschillen expliciet. Drie uur aan make-up maakt een nieuw gesprek mogelijk.”

Maybe wordt allround manager van All Inclusive. Dit is een nieuw artistiek actieonderzoek naar thuisgevoel in ‘s-Hertogenbosch. Wie voelt zich thuis in de stad en voor wie is het een toeristenparadijs? Wie is te gast en wie is ‘die gast’? “We betrekken allerlei community’s in het beantwoorden van deze vraag. Ik heb een witte huidskleur en ben in Brabant opgegroeid, waardoor ik me thuisvoel in Den Bosch. Tegelijkertijd is er weinig ruimte voor mijn queer identiteit. Deze spanning voel ik, maar die zit ook in de stad. Hoe kunnen we gaan werken met dit spanningsveld? Hoe kunnen we hier artistiek vorm aan geven?”


Nieuwsgierig naar wat Maybe verder gaat doen?
Schrijf je in voor de nieuwsbrief om op de hoogte te blijven!

Foto 1: Monique van de Wijdeven / foto 2: Miss Freddie / foto 3: Merel Stolker / foto 4 + 5: Maybe Boozegeoisie

Beste raadsleden,

Vier jaar geleden stonden wij ook op deze plek. Om een iets andere reden, want toen was de Academie voor Beeldvorming niét meer opgenomen in de Bossche Culturele Basis. Nu staan we wél weer genoemd en daar zijn we dankbaar voor. Het betekent veel dat onze werkwijze wordt gezien én gewaardeerd. Dankjewel!

In de tussenliggende jaren hebben we hard gewerkt aan kunstproducties met maatschappelijke impact. Want dat is wat we doen: kunst gebruiken om te leren van de vraagstukken die in onze samenleving spelen. En hoe urgenter een vraag, hoe meer spanning dat met zich meebrengt. Kunst biedt dan ruimte voor verhalen en zorgt voor wezenlijk contact tussen verschillende soorten mensen.

En dat is waarom wij graag wilden inspreken. Dit contact heeft niet alleen zijn weerslag op cultureel vlak, maar ook op het gebied van welzijn, wonen, bewegen, hoe mensen samenwerken, hoe mensen leven, hoe we met elkaar omgaan. De impact is breed, de financiering zou ook zo georganiseerd moeten worden.

Een voorbeeld: U kent ons misschien van Lang Leve…! Daarin onderzoeken we hoe ‘s-Hertogenbosch een stad kan zijn waarin je goed oud kan worden. Dit doen we in samenwerking met een breed netwerk van ouderen, zorginstelling, met Farent en Huis73, het Jeroen Bosch Ziekenhuis, Dansnest, verschillende fotografen en culturele partners uit de stad. Belangrijk is daarin dat we een koppeling maken tussen kunst en cultuurparticipatie en eenzaamheidspreventie.

We hebben dit artistiek actieonderzoek kunnen realiseren op een bijzondere manier. Namelijk in nauwe samenwerking met ambtenaren van de afdeling cultuur én maatschappelijke ontwikkeling. Sterker nog, deze twee afdelingen hebben dit gezamenlijk gefinancierd.

Daardoor hebben we in juni met Lang Leve…! midden in de lockdown, een coronaproof programma op Zuid kunnen organiseren. Super lastig onder die omstandigheden! Maar de koppeling tussen deze twee ambtelijke afdeling heeft ervoor gezorgd dat we het niet kónden uitstellen. Want ouderen vereenzamen en kunst en cultuur heeft de potentie om voor positiviteit te zorgen. Dan moet je wel! Ook nu, tijdens de voorbereiding van Lang Leve…! in de Schutskamp, merken we dat het tien keer zo hard werken is, maar dat de noodzaak niet is verdwenen.

De waarde van zo’n samenwerking wordt dan zichtbaar. En dat is wat we veel meer zouden willen zien. Want we merken dat aan de voorkant, bij ambtenaren en in het werkveld, dat mensen vaak dezelfde dingen willen, maar dat het aan de achterkant, als het gaat over het financiële systematiek, lastig is om gezamenlijk op te trekken.

Heel concreet merken we dit in bijvoorbeeld de voorbereiding van All Inclusive. Dit is een actieonderzoek dat gaat over de vraag: hoe kun je ‘thuisvoelen’ organiseren? Want sommige groepen voelen zich wél thuis in ‘s-Hertogenbosch, en anderen niet. Hoe kan de kennis en ervaring met elkaar gedeeld worden via artistieke producties? Hiervoor zijn we in gesprek met de afdelingen cultuur en diversiteit en inclusie. Maar dan blijkt een simpel willen niet genoeg…

Dat is de reden waarom we inspreken. Want een structurele financiële basis vanuit cultuur helpt ons enerzijds om onszelf steviger te positioneren, dus dank daarvoor! Anderzijds zien we ook een uitdaging. Want hoe kunnen we domeinoverstijgende kwaliteit kunst en cutuur ook écht inzetten in de stad? Hoe kunnen we elkaar aanjagen? Op projectbasis lukt dat zo af en toe, maar kan ook dat structureel?

Mijn vraag aan u: hoe kunnen we de komende vier jaar gebruiken om domeinoverstijgende financiering meer vanzelfsprekend te maken?

Bedankt voor uw aandacht!

Week tegen eenzaamheid

Samen lezen
De publicatie U Bent Hier is een ervaring voor twee personen. Het is een script dat je samen hardop voorleest. Het gesprek gaat tussen een nieuwe Bosschenaar en iemand die al jaren in de stad woont. Stap in de schoenen van Aaron, Emma, Hetty of Amir!

Nodig iemand uit om samen te lezen. Om nét een wat ander gesprek te hebben dan normaal. In wie kan jij je het beste inleven?

Week tegen Eenzaamheid
Van 1 t/m 8 oktober zijn er allerlei activiteiten in het kader van de Week tegen Eenzaamheid in ‘s-Hertogenbosch. Deze variëren van een workshop over de invloed van langdurige eenzaamheid door Humanitas, tot een Kook Voor Je Buur-tiendaagse. Ook U Bent Hier is opgenomen in het programma. Klik hier voor alle activiteiten!

Vluchtervaring
U Bent Hier is het resultaat van een actieonderzoek naar hoe de ervaring van mensen die gevlucht zijn ten goede kan komen aan de Bossche samenleving. Klik hier als je meer wilt weten over het ontstaan van U Bent Hier. De opbrengst gaat naar het Bossche initiatief More Than Refugees en steunt zo de bijdrage van nieuwkomers aan de samenleving.


Hoe doe je mee? Koop de publicatie voor €7,50 bij VVV ‘s-Hertogenbosch aan Markt 77 in Den Bosch.
Ben je niet in de buurt? Maak dan €10 naar ons over via NL80 INGB 0004 4415 68 en mail je adresgegevens naar monique@academievoorbeeldvorming.nl, dan sturen we het boekje per post naar je toe!

Hoe durf jij?

Ik ben een hokjesdenker.

Maar ik plaats niet iedereen in een hokje. Dit doe ik vooral bij mensen waar ik bewondering voor heb of waar ik tegenop kijk. Tijdens deze stageperiode ontstond de mogelijkheid om in gesprek te gaan over hokjesdenken. Ik sprak met mensen waar ik nieuwsgierig naar was. Met Dylan, Laiyan, Jasper en mijn vader. Om dit vast te leggen wilde ik fotograferen, filmen en geluidsopnames maken. Gedurende deze gesprekken vergat ik dat grotendeels en verzonk ik in het gesprek. Contact is lastig te documenteren.

Worstelingen
Tegelijkertijd ontstonden er verwachtingen uit allerlei hoeken. Ik moest een eindpresentatie geven vanuit stage en dit afronden vanuit school. Mijn oom en tante wilde komen kijken. Ik vond mijn werk niet echt toonbaar, ik wist niet wat ik wilde laten zien. Het lukte niet om een planning te maken. Ik was te bang wat anderen van me zouden denken. Te bang om te falen. Uiteindelijk deed ik niks.

Keerpunt
Ik kwam erachter dat ik jaloers ben op de mensen met wie ik een gesprek heb gehad. Ze hebben passie, het lef om te zijn wie ze zijn en tijd te nemen voor zichzelf. Dat wil ik ook. Dit gaat niet over anderen die ik in een hokje plaats. Dit gaat over mijn eigen angsten en onzekerheden.

Nog steeds had ik geen eindproduct. Ik zat middenin een proces vol twijfels. Door de eindpresentatie een tussenpresentatie te noemen ontstond lucht en ruimte. Ik wist wat ik moest doen: andere mensen betrekken.

Hoe durf jij?
Tijdens mijn presentatie had ik voor alle aanwezigen een persoonlijke vraag voorbereid. ‘Hoe durf jij grote financiële keuzes te maken?’ ‘Hoe durf jij moeder te zijn?’ ‘Hoe durf jij je gedachtes om te zetten in daden?’ Sommige vragen werden emotioneel beantwoord, anderen met een bepaalde vanzelfsprekendheid. Soms werd erover nagedacht, soms werd de vraag teruggekaatst. ‘Ik vind zelf helemaal niet dat ik een sterke mening heb.’

Vervolg
Hoe ik nu verder ga, dat weet ik nog niet. Wat ik wel weet is dat wat de een als vanzelfsprekend ervaart, wordt door de ander juist bijzonder gevonden. En iedereen draagt zijn eigen angsten en onzekerheden met zich mee. Dit ga ik verder onderzoeken tijdens mijn afstudeerjaar bij Art, Communication and Design op Fontys Hogeschool voor de Kunsten in Tilburg.

Heb jij de tip over hoe jij durft en hoe jij je angsten aangaat? Laat het me weten via: meikevanboekel@hotmail.com.

Hoe ga ik verder?

Goedemorgen, -middag of -avond,

Ik wil je graag uitnodigen op de Cactus, de thuisbasis van de Academie voor Beeldvorming. Dit is de plek waar ik de afgelopen maanden stage heb gelopen. Hier heb ik geleerd hoe hun organisatie eruitziet, hoe om te gaan met een maatschappelijk vraagstuk en heb ik een eigen project mogen opstarten. Graag wil ik mijn ervaringen met jullie delen, bespreken en ontwikkelen.

Hierna ga ik afstuderen en wil ik mijn eigen project verder voortzetten. Ik vind het erg interessant, leerzaam en leuk om jouw input daarbij te gebruiken. Want hoe durf jij? Hoe ga jij je angsten aan? Hoe heb jij lef getoond? Ik ben erg benieuwd naar jullie antwoorden.

Datum: Dinsdag 15 september
Tijdstip: 18:00 – 20:00 uur
Adres: Tramkade 24, 5211 VB, ‘s-Hertogenbosch

Graag voor zondag 13 september aanmelden via meikevanboekel@hotmail.com.
Er zijn een beperkt aantal plekken beschikbaar.

Hopelijk tot dan.

Groetjes, Meike


Fotografie: Sas Schilten

Groeien als een biotoop

Profilering
We zijn trots op onze grenspraktijk. We nemen een onderscheidende positie in en krijgen hier ook erkenning voor. Maar de kwaliteit van onafhankelijk artistiek actieonderzoek vormt een voortdurende worsteling in profilering, financiering en communicatiestrategie. Wanneer gedragen we ons als kunstenaars, als ondernemers of als kennispartner? Hoe communiceren we naar betrokken professionals en ervaringsdeskundigen? Hoe spreken we beleidsmakers aan? Wat vertellen we aan geïnteresseerden?

The moment is now
Vorig jaar is Malou van Doormaal aangesloten bij de organisatie als junior artistiek leider. Zo groeide de Academie voor Beeldvorming van twee naar drie personen. Zakelijk leider Monique van de Wijdeven initieerde dit traject. “In onze meerjarenvisie 2021-2024 hebben we ambities beschreven die doorontwikkeling noodzakelijk maakt. Dan gaat het onder andere over opschaling, de rol van partners binnen de organisatie en verankering van resultaten. In dit traject kunnen we stappen zetten om kansen slim in te koppen.”

Geld als communicatiemiddel
“Het is een spannende tijd,” zegt artistiek leider Klaas Burger, “We moeten een drempel over. Deze groei is noodzakelijk, maar brengt ook een verantwoordelijkheid met zich mee.” De wens om de organisatie op financieel vlak duurzamer in te richten wordt binnen het professionaliseringstraject uitvoerig besproken. “Geld is een communicatiemiddel, het is dus belangrijk waar dit vandaan komt. De aansluiting bij culturele of sociale fondsen is niet altijd even makkelijk. ‘Cultuurparticipatie’ is bijvoorbeeld een term die vanuit onze visie iets anders betekent dan vanuit culturele fondsen. Kunnen we deze kloof overbruggen of past het beter om ons te richten op andere financieringsbronnen?”

Organisatiestructuur
Warren van Hoof geeft advies en ondersteuning op zakelijke vraagstukken in de sociale en culturele sector. Een passende coach dus. De komende maanden focussen we ons op vraagstukken rond profilering en communicatiestrategie, verduurzaming van financiering, herinrichting van de organisatiestructuur en administratie, overdraagbaarheid van onze werkwijze en het vormgeven van onze samenwerking. Uitdaging is een biotoop te creëren waarin de intuïtieve kunstenaarsmentaliteit op een vanzelfsprekende manier samengaat met de zakelijke en ondernemende kant.

Binnenkort te zien
Wat zal er te zien zijn van deze veranderingen? Voornemen is onder meer om een webshop te lanceren voor publicaties en werksessies, slimmer om te gaan met social media (meld je nu alvast aan voor onze mailinglijst) en partners een rol te geven binnen de Academie voor Beeldvorming. Ook gaan we samenwerking verkennen met een accountant en komt drag clown Maybe Boozegeoisie het artistieke team versterken. En wie weet, nog meer!


Beeld: Een teamdag op AnnAtopiA (Baarle-Nassau) en bespreking met Warren van Hoof op de Cactus in de Mengfabriek (Tramkade, Den Bosch). Fotografie door Meike van Boekel

Expertmeeting Lang Leve…!

Balkons
In de maand juni organiseerde het netwerk Lang Leve…! op initiatief van de Academie voor Beeldvorming Lang Leve…! op Zuid. In dit coronaproof programma vol kunst, zin en contact werkten wijkbewoners en professionals uit kunst, cultuur en welzijn samen. Voor het eerst sinds de coronacrisis werden mensen uitgenodigd om naar buiten te komen en vanaf balkons en in het park deel te nemen aan kunst en cultuur.

Actieonderzoek
Sinds 2018 werkt een team van de Academie voor Beeldvorming in samenwerking met maatschappelijke en culturele partners in ‘s-Hertogenbosch aan het actieonderzoek Lang Leve…! Hierin wordt onderzocht hoe door artistieke interventies ontschot kan worden tussen cultuurparticipatie, ouderenbeleid en eenzaamheidspreventie. In de zomer van 2019 vond een succesvolle stedelijke manifestatie plaats. Daarom sprak de gemeente ‘s-Hertogenbosch eind 2019 met het betrokken netwerk af de manifestatie een aantal keer op wijkniveau te herhalen.

En toen kwam de coronacrisis
Middenin de voorbereidingen voor een eerste manifestatie zette de coronacrisis alles op slot. Het netwerk Lang Leve…! besloot het bestaande programma om te buigen of nieuw programma te ontwikkelen. 17 programmaonderdelen vonden in de maand juni plaats binnen de RIVM-richtlijnen.

Mijn moeder
Theatermaker Minou Bosua bracht haar Dance Along Parties naar Zuid: een choreografie uitgevoerd met een grote groep oudere dansers. “Wij staan daar met al die vitaliteit voor een flat te dansen. Dan verschijnt er een eerste vrouw op het balkon. Het is fantastisch en pijnlijk tegelijk. Het was alsof ik tegenover mijn moeder stond. Met haar had ik drie maanden lang alleen contact via de telefoon. Ik heb het isolement dag voor dag zien ontstaan. De wereld wordt dan heel vlug heel klein.”

Grasveldjes
Nana van Moergestel vertelt hoe Dansnest op deze zelfde grasveldjes voor flats Dansvisite 2.0 ontwikkelde: “Hier vind je mensen in hun thuisomgeving, op hun balkon. Het is een nieuwe manier van contact maken.” Waar in de eerste Dansvisite een danser en choreograaf thuis op bezoek komen, bellen in in Dansvisite 2.0 dansers met omwonenden. Het contact krijgt vorm in de beweging.

Stap naar buiten
De lockdown vroeg om een andere manier van werken. “Er was niet veel tijd. We hebben snel een plan gemaakt en zijn direct de wijk ingegaan,” vertelt Paul Cornelissen van Babel. “Dat werkte bevrijdend.”
Babel bracht in samenwerking met verschillende kunstenaars de Buurtserenade naar de wijk. Op flatgalerijen en op grasvelden werden woord voor woord korte gedichten getoond.
“Normaal vragen wij mensen naar ons toe te komen. Nu maakten wij de stap naar waar deze mensen leven,” vertelt Jan van de Lest.

Snelheid
Snel de juiste plek vinden werd mogelijk door ondersteuning van de wijkwerkers van Farent. “Maar om bewoners mee te krijgen zijn wij een langere aanlooptijd gewend,” constateerden wijkwerkers Anine Vloedgraven en Sami Sezin.
“De manifestatie is eigenlijk te kort. Je hebt nu enkel de behoefte zichtbaar gemaakt. Maar,” vraagt Wilma van der Aalst, “hoe verduurzaam je dit?”

€€€€€€€
“Eigenlijk moet je dit soort activiteiten herhalen,” zegt Marga de Leeuw, verantwoordelijk vanuit gemeente ‘s-Hertogenbosch. Hiervoor is een sterkere koppeling tussen welzijn, kunst en cultuur nodig. Dan gaat het ook over de financiële kant: wie wordt waarvan betaald?
“Ik ben enthousiast en doe dit vol overgave,” zegt Gretha Goettsch van Dichter op de Koffie. Ze organiseerde voorleessessies in het park. “Maar het is niet vol te houden dit vrijwillig te blijven doen.”
Janne van Wijnen vertelt over hoe wijkbudgetten en subsidies tot €2.000 snel gegeven kunnen worden. “Je moet alleen de aanvraag doen.” Ze leest voor uit het bestuursakkoord: “Iedereen moet kunnen ontmoeten. We moeten samenwerken als maatschappij om eenzaamheid te voorkomen.” Ze is even stil. “Dat is wat wij hier doen!”
“Hier moet gewoon geld voor zijn,” zegt de wethouder vervolgens.

Doorleren in West
Na de zomer start het netwerk Lang Leve…! met de voorbereidingen van Lang Leve…! in West.


Meer weten over de lessen? Op de website www.langlevedenbosch.nl vind je een beschrijving van alle activiteiten.

Meer weten over het actieonderzoek Lang Leve…!?
Neem contact op met Klaas Burger, 0652073047

Pers over het programma van Lang Leve…! (klik op de titel voor het artikel):
Buurtserenade om eentonigheid tegen te gaan in Bossche Socratesflat, Brabants Dagblad, 30 april 2020
Flatbewoners Zuid worden een beetje choreografen: ‘Een leuk initiatief in deze moeilijke tijd’, Brabants Dagblad, 15 juni 2020.
Groot hart en Ramses Shaffy-lied bij flats in Den Bosch-Zuid, DTV Nieuws, 27 juni 2020.

Fotografie: Sas Schilten

Stage is eng

Stage is inzicht krijgen
Thuis stagelopen werkt niet. Door COVID-19 werd ik gedwongen mijn stage in de duurzame mode-industrie vanuit huis te doen. Het is zeker interessant en leerzaam, maar mij net wat te commercieel. Want is dat nou het belangrijkste, winst maken?

Stage is eng
We leven in een welvarende maatschappij, volop in verandering. Hoe kan ik daar iets voor betekenen? De Academie voor Beeldvorming verhoudt zich tot allerlei vraagstukken. Is dat een plek voor mij? Ben ik goed genoeg om daar te werken? Heb ik al genoeg kennis? Klopt mijn beeld van wat ze nu precies doen?

Stage is ervaren
Nu ben ik hier een maand aan de slag. Het is een hele andere stage dan ik gewend ben. De eerste dag mocht ik zelf het gebouw afsluiten. Het is een stage waar het vooral draait om mijn ontwikkeling. Wat wil ik leren en op welke manier? Ik sluit aan bij een aantal projecten en krijg de ruimte om zelf initiatief te nemen.

Stage is mezelf laten zien
Ik ben iemand die in hokjes denkt. Ik plaats mensen in hokjes en doe dat ook bij mezelf. Ben ik een mode-meisje of eerder een tomboy? Doe ik dit omdat ik ergens bij wil horen of om erachter te komen wie ik ben? Geen idee. Wat ik wel kan zeggen is dat het me soms belemmert.

Stage is onderzoeken
En nu hoor ik je denken – denk ik – andere mensen in hokjes plaatsen is niet oké! Toch? Plaats jij anderen in hokjes? En als je dat doet, waarom doe je dat? En hoe verkeerd is dat eigenlijk?

Ik denk dat ik vooral mensen in hokjes plaats waar ik bewondering voor heb, waar ik nieuwsgierig naar ben, waar ik tegenop kijk. Het is een manier om de wereld te begrijpen.

Stage is uit mijn comfortzone
Tijdens mijn stage ga ik onderzoeken wat deze hokjes betekenen. Ik ga het gesprek aan met de mensen die ik in hokjes plaats, waar ik nieuwsgierig naar ben. Wat zit er achter deze persoon? Wie is iemand los van mijn indruk? En wat denken zij van mij? Mijn bevindingen deel ik eind augustus in een presentatie in de Cactus op de Tramkade in Den Bosch.


Ik ben Meike van Boekel, een 24-jarige student. Ik woon in ’s-Hertogenbosch en studeer in Tilburg aan Fontys Hogeschool voor de Kunsten, Art, Communication and Design. Stop me in een hokje, of niet. Wil je het gesprek met me aangaan, dan sta ik daar zeker voor open. Je kunt me bereiken via meikevanboekel@hotmail.com

Expeditie Lang Leve…!

Bij Jumbo Broeren en op de Pettelaarseweg 206-292 hingen drie fotoseries achter de ramen. Imke Panhuijzen, Nenah Gorissen en John van Hamond bevroegen in samenwerking met Bosschenaren de beeldvorming rondom oud worden in het kader van actieonderzoek Lang Leve…! in 2019. Hoe reageren oudere bewoners uit Den Bosch Zuid hierop? Herkennen zij zich hierin of juist niet?

Geraniums
“Ik zou me hier niet voor laten lenen hoor!”
Stellig distantiëren een aantal bewoners zich van deze fotografie.
“Ik ben veel te actief om achter de geraniums te gaan zitten.”
Binnen de fotografie van Nenah komt haar werk als autonoom fotograaf en als schoolfotograaf samen. Ouderen geportretteerd als scholieren. Een klassenfoto omringd met geraniums. Met humor erbij werkt het stigma extra confronterend. Als je oud wordt mogen er best wat jaren bij, maar liever geen beperkingen.

Verzorgingstehuis
Naar aanleiding van de beelden van John wordt duidelijk dat de rol van ouderen over de jaren heen flink is veranderd. Hij volgde de Turkse Ali en Fahriye die zowel voor hun kleinkinderen als ouders zorgen. Het doet herinneren aan de tijden dat ouders ook in Nederland bij de kinderen introkken.
“Mijn familie in Vlijmen woonde met verschillende generaties bij elkaar. Nu ik zelf ouder ben voel ik me niet meer welkom op plekken waar jongere mensen komen. Ik zou willen dat ik meer gewaardeerd werd.”
Er wordt ook preventief op ingespeeld.
“Het is belangrijk om bijtijds om hulp te vragen, ik heb mijn huis nu al laten aanpassen zodat ik thuis kan blijven wonen. Ik wil liever niet naar een verzorgingstehuis.”

Modefotografie
Een van Imke’s geportretteerden loopt mee met de expeditie. Als een waar model werd ze gestyled en gefotografeerd. Een vervolg op deze serie stond onlangs in de Linda.
Ze krijgt complimenten: “Laten we eerlijk wezen, je bent gewoon een mooie vrouw.”
Maar ook: “Vijf uur bezig voor één foto! Ik weet niet of ik het geduld zou hebben,” aarzelt een ander.
“Zou je het toch niet stiekem willen?”
“Och, vroeger viel ik buiten de boot, ik was lang, had sproeten en rood haar. Ik ben nu niet zo slank meer als vroeger, maar nu ik ouder ben, maakt het me minder uit wat mensen van me denken.”

Klik hier voor de online publicatie met de fotografie van Imke Panhuijzen, Nenah Gorissen en John van Hamond.

Expeditie en raamexpositie Lang Leve…!

Hoe ziet oud worden eruit?
De beelden van John, Imke en Nenah Gorissen hangen in de publieke ruimte. Elke fotograaf werkte met een andere vraag: Wat voor rol speelt zorg binnen verschillende generaties? Kan je als 82-jarige nog fotomodel zijn? Wat is het verschil tussen de manier waarop we een scholier en een oudere bekijken? Door de beelden in de publieke ruimte te brengen, voeden we het gesprek over oud worden. Klopt onze beeldvorming over oud worden wel? Hoe kunnen we dit beeld diverser en representatiever maken?

Raamexpositie
Actieonderzoek Lang Leve…! legt de koppeling tussen cultuurparticipatie en eenzaamheidspreventie in ‘s-Hertogenbosch. In de maand juni organiseert het netwerk een coronaproof manifestatie in de wijk Zuid. De fotoexpositie op de “Pettelaarse Promenade” en in de Jumbo in Zuid maakt hiervan onderdeel uit. De supermarkt en tien bewoners hebben hun ramen beschikbaar gesteld.

Mee op expeditie langs de foto’s?
Je bent van harte welkom om mee te wandelen langs de foto’s. Op 25 juni neemt John je mee op een coronaproof expeditie. Er zijn twee wandelingen, om 14:00 en om 15:30 uur. We maken in kleine groepjes een korte wandeling. John van Hamond zal vertellen over zijn samenwerking met Ali (58) en Fahriye (59) die voor hun kleinkinderen en eigen ouders zorgen. Daarnaast gaan we het gesprek aan over onze eigen (voor)oordelen rondom oud worden.

Aanmelden kan door een mailtje te sturen naar malou@academievoorbeeldvorming.nl


Foto’s: Sas Schilten

Camping Kafka als sleutelwerk

Speciale vermelding
Camping Kafka is toegevoegd in de selectie sleutelwerken in de openbare ruimte door vakblak BK-informatie. 100 kunstwerken werden hiervoor geselecteerd, waaronder het Draaiend Huis van John Körmeling, het homomonument van Karin Daan en het urban curating project De Strip door Jeanne van Heeswijk. Gezien het procesmatige en langdurige karakter van Camping Kafka en de vele partners en makers die hieraan meewerkten kon deze niet worden worden toegevoegd aan de lijst, maar heeft samen met vier andere werken een speciale vermelding gekregen.

Het onderzoek naar wonen op vakantieparken brengt bewoners, campingeigenaren, professionals en beleidsmakers samen. Deze verschillende werelden komen samen binnen verschillende werkvormen van Camping Kafka en creëert daarmee een nieuwe publieke ruimte.

Kennis delen
De Academie voor Beeldvorming geeft daarmee een voorbeeld hoe je draagvlak creëert. In de leeswijzer van het Lectoraat Art & Public Space van de Gerrit Rietveld Academie wordt een overzicht gegeven van de stappen die komen kijken bij het realiseren van kunst in de openbare ruimte. De Academie voor Beeldvorming wordt genoemd als voorbeeld waarin de democratische gedachte een rol speelt in het maakproces van een kunstwerk.

Blinde vlekken
Dit is waar de Academie voor Beeldvorming zich in specialiseert, het bij elkaar brengen van verschillende leef- en denkwerelden. Dit zorgt voor spraakverwarring, conflict en maakt blinde vlekken zichtbaar. De openbare ruimte gaat verder dan rotondes en parken, het is de plek waar interactie plaatsvindt. Hoe ga je daarmee om als overal een andere taal wordt gebruikt?


Lang Leve…! in Den Bosch Zuid

De wijken in
Actieonderzoek Lang Leve…! speelde zich tot nu toe vooral af in een interdisciplinair stedelijk netwerk van kunstenaars, culturele organisaties, ouderen- en zorgnetwerken in Den Bosch. Centraal stond de vraag hoe ouderen zo lang mogelijk onderdeel kunnen blijven van het culturele leven en hoe we de vele initiatieven rondom dit thema samen konden brengen. In 2020 trekken we de wijken in. Wijkwerkers van Farent helpen om in Den Bosch Noord, West, Zuid en Rosmalen met nog meer mensen samen te werken.

Zoektocht
De wijk Zuid wordt oefenterrein om te leren omgaan met de beperkingen van de coronacrisis. Activiteiten zijn stilgevallen, mensen blijven binnen, ook vitale ouderen leven in isolement. Anderhalve meter beperkt ook mentaal: een schouderklopje kan gevaarlijk zijn. Hoe kunnen kunst en expressie bijdragen aan zingevend contact? De gehele maand juni staat in het teken van dit onderzoek.

We dagen ouderen, organisaties en lokale partijen uit om nieuwe vormen te bedenken voor hun reguliere programmering en leggen nieuwe verbindingen met bestaande initiatieven zoals Kameraden, Wakkere Ouderen, Theatergezelschap Minoux, Radio Kras en Dichter op de Koffie. We hopen dat deze vormen kunnen dienen als inspirerend voorbeeld voor de rest van de stad.

Programma
De opbouw van het programma krijgt langzaam vorm. Dansnest brengt intieme dansvisites op afstand naar de Pettelaar, Buurtserenades van Babel worden op dit moment uitgetest en met de foto’s uit Lang Leve…! wordt een minifotofestival gemaakt. Hierbij gebruiken we de foto’s van Imke Panhuijzen, Nenah Gorissen en John van Hamond, die de stereotypering rondom ouderen bevragen.

Kennis delen
De maand wordt afgesloten met een bijeenkomst waarin kennis en ervaring worden gedeeld. Bibliotheken, theaters, musea en buurthuizen gaan voorzichtig open. Maar mensen zijn voorzichtig, de angst om besmet te worden is voelbaar. Regels veranderen om de zoveel tijd. Ouderen zijn niet altijd even bekend met digitaal contact. Hoe kunnen we samenwerken? Hoe krijgt betrokkenheid vorm? Hoe kan programma uitdagen om deel te nemen en tegelijk een veilig gevoel geven? De communicatie wordt om die reden zorgvuldig vormgegeven.

Programma
In de wijk worden live acties in de publieke ruimte kort van tevoren en enkel in de directe omgeving aangekondigd. Kijk voor het totale programma-aanbod op www.langlevedenbosch.nl.


De Academie voor Beeldvorming werkt samen met gemeente ‘s-Hertogenbosch, Babel, Farent en het Jeroen Bosch Ziekenhuis om het Lang Leve…! netwerk te verduurzamen. Met dank aan het buurtcultuurfonds.

Beeld door Mike Harris op de dansvisite met Dansnest en tijdens de Lang Leve…! manifestatie in juni 2019

Creativiteit in crisis?

Wet op behoud van creativiteit
Meer dan 350 mensen uit het onderwijs, bedrijfsleven, de culturele en maatschappelijke sector ondertekenden de opinie van onze artistiek leider Klaas Burger, die onlangs werd gepubliceerd in Eindhovens Dagbad, BN De Stem en De Stentor. De opinie wordt ondersteund vanuit het netwerk van de Wet op behoud van creativiteit, in 2018 geïnitieerd door toenmalig Brabants gedeputeerde Henri Swinkels. Hij legde toen de waarde van creativiteit, kunst en cultuur vast in juridische taal.

Aandacht opeisen
De wet krijgt tijdens de corona-uitbraak opnieuw relevantie. De veerkracht van burgers, professionals en bestuurders drijft op creativiteit. Al kunnen culturele podia, oefenterrein voor onze creativiteit en expressie, in de anderhalve-meter-samenleving niet echt goed gebruikt worden, deze plekken hebben we keihard nodig.

Lieve samenleving,
zegt de opinie eigenlijk, ‘creativiteit en expressie zijn basisvoorwaarden voor een werkende democratie. Durf hier dan ook in te investeren!’

Jouw naam ook onder de opinie? Doe dat hier!


Beeld: Wet op Behoud van Creativeit

Ruben Pater over Camping Kafka

Al voor de Corona-uitbraak besloot Ruben Pater niet meer te vliegen. Een te grote footprint. De afstand tussen Amsterdam en Minneapolis werd overbrugd door internetverbinding. Dit resulteerde in een lezing over de ethiek van vormgeving. De enige die door kon gaan, de andere lezingen moesten door de coronacrisis worden afgelast.

Aan de hand van verschillende projecten licht Ruben zijn onderzoeken toe. Over de rol van cargoschepen op de globale markt en de invloed van nationaliteit, het must-read boek Politics of Design over valse design-aannames, drones en surveillance, het stemrecht bij jongeren en de Nederlandse woonmarkt, waar Camping Kafka over gaat.

Ruben is betrokken als onderzoeker bij Camping Kafka: weg in eigen land en vertelt iets over het proces vanaf 37:16 minuten.

Samenleving op menskracht

Verkeerd beeld
“De energietransitie wordt vaak erg rooskleurig voorgesteld,” zegt Melle Smets, de kunstenaar achter de Human Power Plant (HPP). “We denken dat het alleen een vergroeningsslag is, maar onze leefstijl moet radicaal anders. Nu ben je succesvol als je een eigen huis en auto hebt en drie keer per jaar op vakantie kan. Dit kan echt niet meer als we in balans willen leven met de aarde.”

Energieneutraal
De Buurtbatterij in ‘s-Hertogenbosch (zie hier) was een eerste samenwerking tussen de HPP en de Academie voor Beeldvorming. In De Groote Wielen, een nieuwbouwwijk aan de rand van de stad, maakten scholieren voorstellen voor de energiehuishouding van de toekomst. In Rotterdam is de insteek net wat anders. Er ligt een ambitie om Bospolder-Tussendijken (BoTu) van het gas af te halen en aan te sluiten op een warmtenet. “In BoTu is het gemiddeld inkomen €15.000 per jaar. Dan is er per maand weinig geld over, naast de vaste lasten en eten. Hoe begrijp je dan de wereld? Waar betaal je dan de gevolgen van de transitie van? Door ons met de HPP te verbinden aan deze wijk onderzoeken wat de relatie is tussen de energietransitie en armoede.”

Human Power Plant
Vier jaar geleden startte Melle de HPP in samenwerking met journalist Kris DeDecker. “De HPP is science fiction. We stellen een toekomstige wereld voor waarin mensen zelf de energie opwekken die nodig is om je laptop aan te doen, je telefoon op te laden, of een sloot uit te baggeren.”

Theorie – verbeelding – politiek
In de samenwerking in Rotterdam reikt het doel verder dan science fiction alleen. “We bouwen een koppeling tussen de HPP en de actualiteit in BoTu.” Kris DeDecker van Lowtech Magazine (zie hier) onderzoekt de duurzaamheid van ketens. “Ik bereken hoeveel energie het kost om de zonnepanelen te bouwen waarmee heel BoTu op zonne-energie kan draaien.” Melle werkt aan de ontwikkeling van prototypes. De Academie voor Beeldvorming focust zich op de verduurzaming van deze ideeën in de wijk en politiek. De samenwerking vindt plaats op uitnodiging van het museum Boijmans, vanuit de overtuiging om verbeelding en creatieve kracht in te zetten bij maatschappelijke veranderingsprocessen.

Verleiden
In april staan de eerste acties op de planning. “Vanwege de huidige Corona-crisis zijn we aan het schakelen naar digitale werkvormen. Ik hoop mensen hoe dan ook te kunnen verleiden met de absurditeit van de Human Power Plant.” Begin maart zijn betrokkenen rondgeleid door BoTu. Op dit moment wordt gewerkt aan collages, waarin de gevolgen van menskracht in huis, op straat en in winkels voelbaar wordt. “We zoeken nu hoe de collages in te zetten. Hopelijk in de publieke ruimte, anders digitaal.”

Hongerwinter
“We verzamelen ervaringen over hoe je op verschillende manieren met energie kan omgaan in je leefomgeving. Iedereen heeft een woning, dus ook een mening en is gesprekspartner.” Kinderen, maar ook 80plussers. “Zij hebben de hongerwinter van 1944 meegemaakt. Zij weten hoe het is om hout voor de kachel uit het park te halen. Wat kunnen we daarvan leren?” Alle ervaringen en prototypes komen bij elkaar in een levensgrote modelwoning. De woning wordt onderdeel van een tentoonstelling van Museum Boijmans Van Beuningen, later dit jaar, en zal gebruikt worden om het gesprek over de energietransitie verder aan te jagen.

“We gaan zien wat er allemaal mogelijk blijkt, in de coronacrisis. De urgentie van de energietransitie is in elk geval niet veranderd.”


Colofon:
De HPP in BoTu is een samenwerking tussen Museum Boijmans van Beuningen, de Human Power Plant en de Academie voor Beeldvorming
Artistieke leiding en onderzoek: Melle Smets, Kris DeDecker, Klaas Burger
Zakelijke leiding en verbinding museum: Annemartine van Kesteren
Betrokken partijen: Gemeente Rotterdam, Zelfregiehuis Delfshaven, Enpuls, Havensteder, Eneco, Voor Goed | Rotterdam Impact Agency, Delfshaven Coöperatie
Opbouwwerk: Beekhuizenbindt
Educatie: Wilma van der Wilt
Vormgeving: Golnar Abbasi, Arvand Pourabbasi
Fotografie: Florian Braakman, Frank Hanswijk
Financiering: Project Idols (zie hier), Gemeente Rotterdam
Beeld: Adriaan van der Ploeg, genomen tijdens een werksessie van de Human Power Plant
Tekst: Malou van Doormaal

Kunst @HOME

DIY-performance
The Conceptbank is opgezet als een online database met performanceconcepten van hedendaagse kunstenaars. Deze zijn beschreven als instructies, zodat iedereen deze kan uitvoeren. Initiatiefnemer Frans van Lent werkt met het idee van unnoticed art, waarbij kunst zich verschuilt in het dagelijkse leven. De rol tussen performer en publiek wordt opgeheven, het publiek ís de performer. Tijdens de corona-uitbraak wordt The Conceptbank uitgebreid met concepten door middel van een open call met de veelzeggende titel How to be Alone.

#manoeuvrehomework
Manoeuvre is een collectieve maakplek in Gent waar kunstenaars en buurtbewoners samenwerken. Vaak wordt handwerk gebruikt, wat schitterende resultaten geeft zoals bij het project Hybrid Heads van Daniela Dossi. Nu roepen zij op om meditatieve motieven te verspreiden in plaats van virussen. Deze worden achteraf gebundeld in een minimagazine.

Art is where the Home is
Firstsite is een galerie in Colchester. Zij hebben een Artist Activity Pack samengesteld met thuisopdrachten door vooraanstaande Engelse kunstenaars als Jeremy Deller, Mark Wallinger en Antony Gormley. De eerste is online te downloaden, er komen nog meer edities aan.

Print At Home Coloring Book By Artists In Times Of Corona
Maker en curator Laurens Mariën heeft diens kunstenaarsnetwerk aangesproken om een speciaal kleurboek te maken dat je zelf thuis kan uitprinten. Met bijdragen van een waslijst aan kunstenaars een mooi document die de kleurkriebels aanwakkert! Alle kunstenaars hebben vrijwillig een tekening ingezonden, door deze in te kleuren kan je wat terugdoen en direct het portfolio van deze makers aanvullen. 😉

Rehearsing Family
In 2014 nodigde de Kroatische fotograaf Petra Mrsa haar familie uit voor een bijzondere reis, waarin de vastgeroeste familiebanden werden bevraagd. Door een serie opdrachten waarbij in een andere taal wordt gesproken of van kleren wordt gewisseld, ontstaat er een nieuwe vorm van intimiteit. Goed idee dus om dit ook bij jou thuis te doen.

One Day I Had Sex
Nu alles trager gaat is dit een goed moment om deel te nemen aan een mail art-project. Allerlei oproepen zijn online te vinden, waaronder die van de Russische Alexander Chernavskiy. Wat was de laatste keer dat je een seksuele ervaring of fantasie had? Download de postcard en verander deze tot tekst en beeld die dit het beste weerspiegeld.


Ken je nog een goede aanvulling voor deze lijst? Deel ze met ons via malou@academievoorbeeldvorming.nl

Beeld: Michael Landy voor Firstsite | Jane Domaliç voor The Conceptbank | Rehearsing Family door Petra Mrsa | Carole de Buck voor Print at Home Coloring Book by Artist in Times of Corona | Brief voor Mail Art | Bijdrage voor Manoeuvre

cancelled: de ratrace

Razendsnel leren
Een paar weken geleden was er ‘een of ander virus’ uitgebroken in China. Een ver-van-m’n-bed-show. Een oproep tot voorzorgsmaatregelen verhinderde niet dat een grote groep laconiek bleef. Ik ook. Tot er steeds meer media over preventie en voorzichtigheid sprak. Woensdag kwam ik verbodsborden tegen. Sinds donderdag werk ik thuis en is mijn partner collega geworden. Festival Cement hier in ’s-Hertogenbosch is afgelast en steeds meer organisaties en zzp’ers zien werk verdwijnen. Het openbare leven is stilgelegd. Het dodental door Covid-19 in Nederland is vandaag opgelopen tot drieënveertig.

Onze gedachten en meningen ondergaan razendsnelle omschakelingen. Bijna ondenkbaar in vergelijking met het langzame tempo van het gesprek over de klimaatcrisis en het racisme- en zwarte pietendebat. Het toont ons de flexibiliteit van de menselijke geest. Kernvraag daarbij is, naar wie luisteren we, wie vertrouwen we?

Wantrouwen
Is informatie uit China fake news of niet? Hoe opgeklopt maken ze het in Italië? Is Noord-Brabant te vergelijken met de rest van Nederland? Lijdt de regering aan Hollandse nuchterheid? Reageert het RIVM te overdreven? Een natuurlijke portie wantrouwen zorgt ervoor dat we moeilijk iets aannemen dat haaks staat op onze eigen ideeën. Waarom luisteren we niet beter naar wetenschappers, professionals en ervaringsdeskundigen? Pas als de dreiging dichtbij komt ondernemen we actie.

We worden momenteel aangesproken op waarden die steeds minder vanzelfsprekend lijken. In plaats van te focussen op maatschappelijke verschillen, moeten we gaan denken in termen van solidariteit en gemeenschappelijke belang. Een tijdelijk sociaal isolement zorgt dat we moeten herdefiniëren wat belangrijk is. Het geeft ruimte voor reflectie. Een stap terug uit de ratrace.

Collectieve oefening
Het is een collectieve oefening in verandering. We leren nu dat we ons te weinig richten op preventie. Wat als het over processen gaat die niet zo’n directe impact hebben als covid-19?

Veel van de actieonderzoeken van de Academie voor Beeldvorming richten zich op zulke trage sociale processen. Door artistieke interventies en het activeren van het brede netwerk dat zich centreert rondom thema’s als oud worden, arbeidsmigratie en de energietransitie, worden blinde vlekken zichtbaar. De zoektocht binnen Lang Leve…! is hoe we op dit moment de verborgen hulpvragen van o.a. ouderen boven water kunnen krijgen. Welke betekenis heeft dit voor artistieke interventies die we ontwikkelden in samenwerking met o.a. Dansnest? Er zijn veel mensen die iets willen betekenen, maar we weten niet precies voor wie.

Als een kleine organisatie met een kernteam van drie zzp’ers moeten ook wij nadenken hoe we ons gaan organiseren de komende tijd. Hoe verhouden wij ons als kunstenaars tegenover de onzekere financiële situatie die nu wordt versterkt? Waar ligt onze kracht en hoe kunnen we dit vanuit huis blijven doen?

Stop – play – pause
Alles is gecanceled. We hebben nu de ruimte om te resetten. Om niks te doen. Geen FOMO om je druk over te maken. Social media worden weer social. Global wordt weer local. Hoe radicaal gaan we het straks anders doen?

Wat Willen Ouderen?

Wakkere Ouderen
Lang Leve…!, het actieonderzoek naar de beeldvorming over oud worden in Den Bosch, wordt dit jaar afgerond. Het is een zoektocht naar de verbinding tussen eenzaamheidspreventie en cultuurparticipatie. Culturele initiatieven, zorginstellingen en ouderennetwerken gingen met elkaar in gesprek over mobiliteit, lichaam en geest, netwerken, informatievoorziening en hoe samen te werken.

Een van de betrokkenen is Wakkere Ouderen. Nel is initiatiefnemer: “In wekelijkse inloopmiddagen hebben we ervaren waar het werkelijk om gaat als je oud wordt: het leven, dood en euthanasie, eenzaamheid en over het leren van elkaars verschillen. Het delen van ervaringen zonder te oordelen is de sleutel tot contact.”

Deskundigheid
Iedereen ervaart oud worden anders. Tosca vertelt over het moment dat ze stopte met werken. “Na je pensioen wordt er weinig gebruik gemaakt van je ervaring en deskundigheid. De samenleving lijkt niet meer om je te vragen. Je wordt als het ware afgeserveerd.”

Ook binnen Lang Leve…! vormt dit een issue. “Het netwerk bestaat deels uit werkenden,” licht Nel toe. “Ik denkt dat het voor hen moeilijk is zich in te leven in ouderen die niet meer werken. Hoe kan je dan tóch goed anticiperen op wat er gaande is?”

Beweging van onderop
“Lang Leve…! heeft ons bewust gemaakt dat er je eenzaamheid niet bestrijdt door je enkel te richten op zorg of cultuur. Er is een totaalvisie nodig, die terugkomt in bouwen, wonen en empowerment. Zonder deze fundering blijven het pleisters op een grote stinkende wond.”

Manifest
Het manifest Wij Ouderen Willen pleit ervoor de kennis en ervaring van ouderen te gebruiken bij het maken van deze fundering. “Wij willen meepraten met zaken die ons aangaan. Dat wij niet meer meedoen in het ‘gevecht’, dat betekent niet dat we niks te zeggen hebben. Daarom hebben we een manifest geschreven dat gaat over wat we wél willen en hoe we denken dat we het kunnen oplossen.”

Het manifest wordt gepresenteerd op 10 maart, 19:00 uur in Babel nr. 72 in Den Bosch. Tinie Kardol, hoogleraar Active Aging en auteur van ‘Ouderen zijn geen Watjes’ zal ook spreken. Iedereen is welkom om mee te denken en aan te sluiten!

KONT Slow Date

Wat?
De Slow Date van KONT magazine is een laagdrempelige happening waarbij je als maker de kans krijgt op een paar 1:1 ontmoetingen met andere makers. Het concept is simpel: gedurende een viertal rondes word je aan een onbekende persoon gekoppeld waarmee je in gesprek gaat over je werk. Spannend? Zeker weten. Toch merken we dat er nauwelijks gebruikgemaakt wordt van onze assistentie en hulpmiddelen die we paraat hebben om vastlopende gesprekken vlot te trekken; voor de meeste deelnemers verloopt de avond verrassend maar tegelijk volkomen natuurlijk!

Wie?
De KONT Slow Dates zijn interessant voor professionals, curatoren, studenten en hobbyisten op alle artistieke terreinen van kunst, design, ambacht of technologie. Scheppers en denkers in de brede zin van het woord: artiesten, schrijvers, dansers, kantklossers, filmmakers, muzikanten, fotografen, muzikanten, poetry slammers, acteurs, architecten, ingenieurs… uitvinders en wetenschappers. Ook zijn de Slow Dates een bron van informatie en inspiratie voor curatoren en beschouwers (journalisten, filosofen, theoretici). Het idee is dat bevlogen, open minded mensen van verschillende achtergronden en generaties elkaar ontmoeten, inspireren en mogelijk een match vinden.

Waar?
Het Werkwarenhuis op Tramkade 22-24 in Den Bosch.

Wanneer?
Donderdag 13 februari 2020, van 19:00 tot 22:00.

Hoe?
Door je te registreren. Stuur ons in twee zinnen wie je bent en wat je doet. Verder is het gratis. Stuur een mail naar redactie@kontmagazine.nl

Waarom?
Om te onderzoeken hoe waardevol de contacten zijn geweest zullen Wanda Tiersma en Malou van Doormaal een kleine proef doen. Deze actie vind plaats in het kader van COLLAB, een initiatief van Ongekend, waarbij jonge en ervaren kunstenaars een samenwerking aangaan.


Dit event wordt ondersteunt door Cultuurfondsen ‘s-Hertogenbosch en Cultuur Eindhoven

U Bent Hier Te Koop

Intermediair
More Than Refugees is ontstaan in het asielzoekerscentrum in Rosmalen. “Veel jonge mensen die daar komen kunnen geen Engels, waardoor het lastig is om met de medewerkers te kunnen communiceren. Khaldoun, Ihab en Sami zijn toen begonnen met het organiseren van activiteiten en traden op als intermediair en tolk.”

Samah vertelt verder, “Ik sloot aan in 2017, More Than Refugees was toen onderdeel van Divers (nu Farent). Wij kregen daar een training voor life coach, om jongeren te begeleiden en workshops te geven. Het idee was om uiteindelijk een eigen inkomen uit te genereren, maar dat bleek lastig omdat wij geen professionals zijn. We werken nu als vrijwilligers, maar willen wel kwaliteit leveren.”

Verhalen delen
“U Bent Hier hebben we twee weken geleden voor het eerst in een workshop gebruikt. In tweetallen lazen mensen de teksten aan elkaar voor. Je voelt dan echt wat een personage heeft ervaren. Een aantal fragmenten zijn voor mij heel herkenbaar, vooral in het verhaal over Amir, hij komt ook uit Syrië. Daarnaast hoor ik vaak mensen vertellen over de reis op zee, over hoelang ze hun familie al niet hebben gezien.”

De naam van More Than Refugees komt voort uit het verlangen om te ontsnappen aan het eenzijdige beeld rondom vluchtelingen. “Vaak geven mensen complimenten dat ik het best goed doe voor iemand die pas vier jaar in Nederland is. Dat is niet per se negatief, maar ik voel het wel.” U Bent Hier nuanceert de achtergronden van de personages en is een gesprek van mens tot mens.

Blijven leren
De opbrengst van U Bent Hier gaat naar More Than Refugees. “We willen met het kernteam een cursus volgen, hoe kunnen we ons beter presenteren? Hoe kunnen we goede begeleiding geven? We moeten ons als stichting blijven ontwikkelen.”

Koop het boekje voor slechts €7,50 en draag zo bij aan de deelname van nieuwkomers in onze samenleving.

Waar kun je het boekje halen? Bij VVV ‘s-Hertogenbosch aan Markt 77 in Den Bosch.
Ben je niet in de buurt? Maak dan €10 naar ons over via NL80 INGB 0004 4415 68 en mail je adresgegevens naar monique@academievoorbeeldvorming.nl, dan sturen we het boekje per post naar je toe!

Beeld: Monique van de Wijdeven

DE WERELD ECHTER MAKEN

Malou: De Academie voor Beeldvorming bestaat nu zo’n vijf jaar. Hoe is deze eigenlijk ontstaan?

Klaas: “We zijn ontstaan rond 2013, in de tijd van Halbe Zijlstra en de kaasschaaf over de kunsten. De Academie voor Beeldvorming groeide toen op de restanten van Het Makershuis, een community arts platform hier in Den Bosch. Samen met Kirsti Pol en Rieneke de Vries zocht ik naar nieuwe vormen om de maatschappelijke waarde van kunst te verzilveren. Ik was zelf net op het punt dat ik geen onderscheid meer wilde maken tussen mijn kunstenaarschap en mijn bijbaan in het Annahuis, een inloophuis in Breda. Op beide plekken zocht ik naar manieren om voor langere tijd verantwoordelijkheid te nemen in de sociale ruimte.”

Opvallend is dat de Academie voor Beeldvorming niet direct het woord kunst gebruikt.

“Kunst is in onze huidige samenleving soms echt een onhandig begrip. Je sluit er een aan aantal groepen mee buiten. Beeldvorming heeft een meer onderzoekend karakter en wordt zo een strategie om zowel je eigen vooroordelen als de mogelijkheid van nieuwe verbeelding te onderzoeken. Mensen die niet zo bekend zijn met de kunstwereld kunnen zich hier ook makkelijker toe verhouden. Daarom gebruiken we ook de term artistiek actieonderzoek. Kunst is hierin een verhalende uitingsvorm, die we gebruiken om aandacht te genereren in onze actieonderzoeken. Dit maakt de wereld een stukje echter en schept ruimte, naast commerciële belangen, problematiseren van ontwikkelingen of polarisatie in het debat.”

Wat dat betreft is de organisatie van de AVB ook een proces dat je secuur lijkt te beheersen. Hoe zit dat precies?

“In de eerste jaren hadden we financieel meer ruimte, omdat de gemeente ’s-Hertogenbosch nog structureel geld bijdroeg. Met Rieneke, Kirsti en later Geert Das was er toen meer slagkracht. Tegelijk was de visie minder uitgekristalliseerd. Toen structurele financiering wegviel en eerst Rieneke vertrok en vervolgens ook Geert uit de Academie stapte, was het echt heel spannend. Achteraf heeft het goed uitgepakt, want ik kon dankzij een bijdrage van The Art of Impact de organisatie naar mijn hand zetten en vol gas geven in het spanningsveld tussen kunst, onderzoeksjournalistiek, beleidsadvies en activisme. De organisatorische kracht van Monique van de Wijdeven is hierbij van grote waarde. Het heeft goed lopende actieonderzoeken opgeleverd: Camping Kafka, Lang Leve…! en De Buurtbatterij.

Kunst is in elk actieonderzoek de rode draad: beeldende productie komt tot stand in wisselwerking met een context. Vanuit de kunsten gaan we rond een urgent vraagstuk samenwerkingen aan met mensen en met instellingen en beleidsmakers. Het is altijd zo opwindend om het spanningsveld te ontdekken tussen wat er feitelijk gebeurt en wat er in beleid geschreven staat. Er zijn zoveel blinde vlekken! Wij gebruiken kunst om deze zichtbaar te maken. Dat is nooit simpel, maar wel écht.”

Wat vind je daarin het lastigste?

“De rol van bemiddelaar. Mensen uit hun leefwereld meenemen naar de beleids- en systeemwereld geeft soms echt buikpijn. Wiens woorden en beelden krijgen voorrang? Ik heb makkelijk praten vanuit mijn bevoorrechte positie. We zitten nu bijvoorbeeld middenin een samenwerking met oma Hopic en haar familie. Oma heeft op dit moment geen huis, terwijl filmen 1000 euro per dag kost. Dus dit bespreken we dan met elkaar. De conclusie is nooit makkelijk – oma heeft een huis nodig en tegelijk is het belangrijk haar verhaal vast te leggen.

Een van uitdagingen is om de werkwijze van de Academie beter overdraagbaar te maken. Nu merk ik dat ik als initiator van een proces heel snel het gezicht wordt van het actieonderzoek. Dus we moeten verbreden. Daarom gaan we nu opschalen en word jij betrokken als artistiek leider. Op die manier kunnen we meer gaan spelen met verschillende rollen.”

Hoe kunnen we hierin de onafhankelijkheid bewaren?

“In de actieonderzoeken gaat het eigenlijk altijd over de vraag achter de vraag. Kunst is subversief! We werken nooit in opdracht, maar gebruiken kunst om de machtsverhoudingen in een netwerk van verschillende belanghebbenden te onderzoeken. Bij Camping Kafka hebben we een vertelling gemaakt vanuit verschillende perspectieven, daardoor snappen betrokkenen dat er blinde vlekken zijn. Dat maakt nieuwsgierig en zo leren mensen aandacht te geven waar ze die eerder niet opbrachten.”

Hoe kijk je nu naar de Academie voor Beeldvorming?

“Ik ben trots dat we een stevige organisatie hebben neergezet, waar nu meerdere mensen van kunnen leven. Maar de grootste cadeaus zijn al die samenwerkingen die groeien in de verschillende artistieke actieonderzoeken. Vanuit intuïtieve contacten met mensen die leven middenin vraagstukken genereren we superveel impact. Stakeholders zitten vóór de productie van het beeld al om tafel, waardoor makers op het scherpst van de snede kunnen werken. Niet vanuit vooroordelen en aannames, maar vanuit de pijnpunten. Zo ontstaan bijzondere situaties.

Annette Groen stond bijvoorbeeld als campingbewoner centraal in een oefening met het college van gedeputeerden van de provincie Noord-Brabant. De vertelling van Camping Kafka is door allerlei overheden en media gebruikt. De interventie die we met Dansnest maakten om contact te oefenen zijn we nu met het Jeroen Bosch Ziekenhuis verder aan het ontwikkelen. Imke Panhuijzen is met haar portretten in samenwerking met Bossche ouderen geselecteerd voor de Rabo Photographic Portrait Talent 2019. De samenwerking met Melle Smets in De Groote Wielen krijgt een vervolg met het Museum Boijmans van Beuningen in Rotterdam. Het is heel opwindend om op dit kruispunt tussen kunst en samenleving vanuit direct menselijk contact verbindingen te bouwen en de wereld zo een stukje echter te maken.”

Mooi Klaas. Ik ben benieuwd wat er in de toekomst allemaal gaat gebeuren en heb daar graag een aandeel in. 🙂

Beeld 1: Ruben Pater, beeld 2: NOS, beeld 3: Nearest Neighbour, beeld 4: Mike Harris, beeld 5: Imke Panhuijzen, beeld 6: Mike Harris

26 September, 21:00, in het SM’s

Welkom op de presentatie 26 September, 21:00, tijdens de kunstnacht in Den Bosch.

Reinventing Happiness is een driejarig project van het Stedelijk Museum ‘s-Hertogenbosch waarin verschillende kunstenaars samen met museumbezoekers onze notie van geluk opnieuw bekijken. Doel van de reeks is om alternatieve sociale concepten te ontwikkelen en te onderzoeken of een andere definitie van geluk nieuwe toekomstperspectieven oplevert.

De Academie voor Beeldvorming zal binnen de muren van het SM’s gedurende twee weken werken aan 2 urgente maatschappelijke thema’s die met geluk te maken hebben. Het eerste thema is de opvang van vluchtelingen, en daarmee de komst van een nieuw AZC in Den Bosch – gelukszoekers. Thema twee is de groeiende armoede in Nederland en de functie van voedselbanken in dezen – welzijnsarmoede.

Beide onderwerpen worden aan het begin van de week in 1 sessie besproken met experts en ervaringsdeskundigen. Aan de teams worden enkele jonge kunstenaars, Lin Houtman, Malou van Doormaal en Janina Frye, uit het talentontwikkelingsprogramma van de Academie voor Beeldvorming gekoppeld. Na deze sessies zullen de kunstenaars in hoog tempo en onder begeleiding, een beeldend statement ontwikkelen.

 

#Huisje #Boompje

Geproduceerd door de Academie voor Beeldvorming in samenwerking met ervaringsdeskundigen van de STRAATRAAD, SMO Breda, het Annahuis en Werkplaats Typografie. Fotografie: Mike Harris. Vormgeving: Yana Foqué. Tekst en redactie: Klaas Burger, broodnodige support door Dennis Elbers.

Stadsgalerij, Oude Vest 34, 07.10-15/25.10-15, Presentatie woe 7 oktober om 10 uur tijdens speciale bijeenkomst van de Straatraad in de Stadsgalerij. Klik HIER voor meer informatie.

Onderzoek WII Fabriek

Naar aanleiding van de bouw van de Toren van Babel, die begon in de WII, ontstonden er vragen rondom de functie van de WII Fabriek en kunst in onze participatiemaatschappij. In een enquete werd duidelijk wat de doelen, wensen en meningen met betrekking tot dit onderwerp zijn van alle WII Fabriek gebruikers.

Tijd van onbehagen

“Het vergroten en manipuleren van bepaalde situaties is mij niet vreemd. Ik speel met vanzelfsprekendheden en verwachtingen. Het thema waar ik veel mee werk is het doodgeslagen concept van “geluk”. Ik ben in mijn werk niet op zoek naar een oplossing voor deze ‘tijd van onbehagen’ waar we in leven. Dat lijkt me onmogelijk en te idealistisch. Ik kijk naar verschuivende ideaalbeelden op het gebied van geluk en de handvatten die hiervoor geboden worden. Soms roept dit herkenning en troost op, soms is een lachsalvo de enige gepaste reactie.”

Nieuwe locatie Academie voor Beeldvorming

Er wordt een stichting opgericht, de ‘Tramkade’, waarbinnen twee initiatieven – Conceptenbouwers en Pleisterplaats De Vrijheid zullen starten en bijdragen aan de ontwikkeling van het De Heus terrein tot de Tramkade.

Op het terrein van De Heus wordt in 10 jaar tijd een groot aantal verschillende projecten ontwikkeld. De projecten bestaan uit onafhankelijke business cases – opgezet door ondernemers, organisaties en burgerinitiatieven uit ’s-Hertogenbosch – die binnen de doelstelling van de stichting passen. De Stichting Tramkade start zelf als eerste met een aantal projecten als katalysator. De Academie voor Beeldvorming zal kantoor gaan houden op de Tramkade en ook, in het kader van Talentontwikkeling, werkplekken bieden aan jonge kunstenaars die meedraaien in projecten van de Academie voor Beeldvorming.

Een schilderij is een illusie

‘Een schilderij is een illusie,’ zegt Eva, ‘verf op doek. Dat moet je kunnen zien, juist nu. Anders kun je net zo goed een foto maken. Maar mensen willen vandaag de dag ook ambachtelijke broden. Je moet dus kunnen zien hoe het gemaakt is. Dat maken is zo belangrijk. Een schilderij laat dat zien.’ Het schetsmatige, potloodlijnen en kleine foutjes, ik werk het niet weg. Dat kan, omdat ik er heel zeker van ben: ik schilder alleen wat ik belangrijk vind.’ Eva de Jong werkt op dit moment aan een projectvoorstel over menselijke waarneming waarin een samenwerking zal ontstaan tussen bezoekers van Stichting Zelfhulp Den Bosch, haarzelf en de Academie voor Beeldvorming.

Blinde Vlekken: beeldvorming rond een buurt

Gelijkopgaand met de 77 huisbezoeken van Burger en Frye ondervroeg Geert Das professionals van verschillende instanties op hun visie en beleid over de buurt. De bevindingen van Burger, Frye en Das werden op woensdagmiddag 4 maart 2015 gepresenteerd aan bewoners en professionals onder de titel ‘Blinde Vlekken’. Ondanks het koude weer kwamen ruim 50 mensen op de presentatie af. Naar aanleiding van het onderzoek zal de publieke ruimte van de buurt worden aangepakt en worden duurzame samenwerkingsvormen tussen burgers en professionals in gang gezet.

‘Blinde Vlekken’ is een samenwerking tussen Woningcorporatie Mooiland, Stichting Vivaan, Gemeente Bernheze, betrokken bewoners en de Academie voor Beeldvorming. Vanaf 11 maart start Stichting Vivaan met een woensdagmiddagactiviteit voor kinderen in de basisschoolleeftijd. De afdeling Beheer Openbare Ruimte van de gemeente zal een wijkschouw organiseren.

Uitvoering: Geert Das, Janina Frye, Klaas Burger

JANINA FRYE: HOE FUNCTIONEERT HET?

Frye studeerde in 2014 af aan kunstacademie AKV | St. Joost in ’s-Hertogenbosch met lichtvoetig werk over hoe mensen zich tot dingen verhouden. Ze toonde bijvoorbeeld een film waarin ze een designtafeltje meeneemt op wandeling naar het meer van St. Moritz in Zwitserland. Tegelijk vertelt ze over de gebruiksgeschiedenis van het ding. Ze zal in 2015 in verschillende projecten samenwerken met Klaas Burger.

Werken buiten de institutionele kunstcontext ziet Janina als een uitdaging. ‘Tot nog toe gaf ik objecten een nieuwe context. Nu verplaats ik mezelf. Ik ben nieuwsgierig. Ik wil goed kunnen uitleggen wat ik doe, of mensen nou iets van kunst weten of niet. Maar tegelijk wil ik vragen kunnen stellen.’ De ontmoeting met allerlei mensen met ieder hun eigen standpunt levert haar waardevolle informatie op. ‘Je inleven in een ander is een manier om de wereld beter te begrijpen. Zo maak je jezelf vrij voor andere posities.’

Frye ziet haar werk als een communictiemiddel, een spel dat ze aangaat met de ander. ‘Een kunstwerk is een symbool van iets dat gebeurt. Hoe functioneert het? Hoe verhoudt het zich tot elkaar, dit ding en jij als mens? Zo laat kunst iets zien over hoe je leeft en hoe je met de dingen omgaat.’