Camping Kafka als sleutelwerk

Speciale vermelding
Camping Kafka is toegevoegd in de selectie sleutelwerken in de openbare ruimte door vakblak BK-informatie. 100 kunstwerken werden hiervoor geselecteerd, waaronder het Draaiend Huis van John Körmeling, het homomonument van Karin Daan en het urban curating project De Strip door Jeanne van Heeswijk. Gezien het procesmatige en langdurige karakter van Camping Kafka en de vele partners en makers die hieraan meewerkten kon deze niet worden worden toegevoegd aan de lijst, maar heeft samen met vier andere werken een speciale vermelding gekregen.

Het onderzoek naar wonen op vakantieparken brengt bewoners, campingeigenaren, professionals en beleidsmakers samen. Deze verschillende werelden komen samen binnen verschillende werkvormen van Camping Kafka en creëert daarmee een nieuwe publieke ruimte.

Kennis delen
De Academie voor Beeldvorming geeft daarmee een voorbeeld hoe je draagvlak creëert. In de leeswijzer van het Lectoraat Art & Public Space van de Gerrit Rietveld Academie wordt een overzicht gegeven van de stappen die komen kijken bij het realiseren van kunst in de openbare ruimte. De Academie voor Beeldvorming wordt genoemd als voorbeeld waarin de democratische gedachte een rol speelt in het maakproces van een kunstwerk.

Blinde vlekken
Dit is waar de Academie voor Beeldvorming zich in specialiseert, het bij elkaar brengen van verschillende leef- en denkwerelden. Dit zorgt voor spraakverwarring, conflict en maakt blinde vlekken zichtbaar. De openbare ruimte gaat verder dan rotondes en parken, het is de plek waar interactie plaatsvindt. Hoe ga je daarmee om als overal een andere taal wordt gebruikt?


Ruben Pater over Camping Kafka

Al voor de Corona-uitbraak besloot Ruben Pater niet meer te vliegen. Een te grote footprint. De afstand tussen Amsterdam en Minneapolis werd overbrugd door internetverbinding. Dit resulteerde in een lezing over de ethiek van vormgeving. De enige die door kon gaan, de andere lezingen moesten door de coronacrisis worden afgelast.

Aan de hand van verschillende projecten licht Ruben zijn onderzoeken toe. Over de rol van cargoschepen op de globale markt en de invloed van nationaliteit, het must-read boek Politics of Design over valse design-aannames, drones en surveillance, het stemrecht bij jongeren en de Nederlandse woonmarkt, waar Camping Kafka over gaat.

Ruben is betrokken als onderzoeker bij Camping Kafka: weg in eigen land en vertelt iets over het proces vanaf 37:16 minuten.

Camping Kafka test game op Graphic Matters

We nodigen je van harte uit om op 9 oktober de testversie met ons te spelen en bij te dragen aan de ontwikkeling van de game.

We willen de hele dynamiek voelbaar laten worden: vanuit perspectieven van veiligheid, recreatie en toerisme, economie, ruimtelijke ordening, sociale veerkracht, de blik van bewoner en eigenaar, het moet er allemaal in zitten.

Datum: woensdag 9 oktober 2019
Tijd: 15:00u – 16:30u
Locatie: Graphic Matters, Industriekade 15 te Breda


Camping Kafka is een initiatief van Academie voor Beeldvorming.
Gameontwikkeling vindt plaats i.s.m. GGD West-Brabant.
Artistieke leiding en onderzoek: Klaas Burger / Academie voor Beeldvorming
Vormgeving en onderzoek: Ruben Pater / Untold Stories (installatie en website) en Yacinth Pos (game en campingkaart)
Vormgeving installatie: Ivo van den Thillart
Bouw game: Jaap-Joris Vens, Afdeling Apps
Productie: Monique van de Wijdeven

Spelontwikkeling op Camping Kafka

Leefwereld van campingbewoners
Het team dat werkt aan Camping Kafka is uitgebreid met Yacinth Pos. Ze ontwerpt in samenwerking met GGD West-Brabant (casuïstiek) en Klaas Burger (onderzoek en tekst) een game die als doel heeft de leefwereld op campings en vakantieparken te openen voor overheden en professionals. Want campings en vakantieparken zijn vindplaats voor mensen die vastlopen op de woonmarkt. Toch is de eerste impuls van overheden vaak handhaving. Hoe kan je verder kijken dan het schrikbeeld, dat voelbaar wordt in beleidstermen zoals ondermijning, criminaliteit en illegale bewoning? Wat maak je eigenlijk mee als het vakantiepark je thuis is? Hoe ziet je leefwereld er dan uit?

“Met deze game proberen we een brug te slaan tussen campingbewoners, instanties en overheden. De laatste twee denken soms teveel vanuit hokjes, waardoor er weinig begrip is voor het leven van gewone mensen. Vaak zijn situaties niet zo zwart-wit als beleidsmakers veronderstellen. Dat willen we zo realistisch mogelijk overbrengen.”

Dillema’s
Om situaties voelbaar te maken, laat de game duidelijk zien waar het schuurt en waar het pijnlijk is. “De game wordt super persoonlijk,” zegt Yacinth. “Dus we praten niet in algemene termen, maar laten menselijke situaties zien. Je speelt het spel digitaal vanuit de rol van campingbewoner, waarin je steeds wordt geconfronteerd met keuzes. Wat doe je als de inspecteur brandveiligheid je sommeert om je zomerhuisje aan te passen? Denk je dat het wel los loopt – met het risico dat je een dwangsom krijgt opgelegd – of geef je geld uit aan een verbouwing? Klaag je als je voor de zoveelste keer nat wordt van sproeiwater in de kas waar je werkt, of bewaar je de lieve vrede met het uitzendbureau – die ook je stacaravan regelde? Er zijn altijd keuzes, hoewel je soms alleen maar kan kiezen tussen twee kwaden.”

Groot netwerk
Het spel wordt een stapeling van verschillende belangen, regels en persoonlijke gebeurtenissen. De game-ontwikkeling is daarom een langzaam traject. “Je moet zorgen dat je niet in je eigen aannames trapt. Er is geen algemene deler. We volgen de casuïstiek die is aangedragen door een groot netwerk. Campingbewoners die al lang betrokken zijn, campingbeheerders, gemeentes, professionals in loketten, FairWork en Stichting Barka, die veel weten over hoe arbeidsmigranten worden behandeld, en straatwerkers van SMO Breda. Ons hele netwerk doet mee. Eens in de zoveel tijd testen we scenario’s uit, telkens vanuit een andere invalshoek.”

Uitdaging
Gameontwikkeling vindt midden in het speelveld plaats. Het is een spannende positie als ontwerper, want je kan je niet achter een laptop verstoppen. Yacinth: “Het is heel anders dan eerdere projecten. Ik ben fulltime bezig met onderzoek en spelontwikkeling, maar ben daarnaast ook continu gesprekken aan het voeren. Het is de uitdaging om al deze visies gelijkwaardig te behandelen in de game.”

De vormgeving ligt al klaar, de volgende stap is om de game indringender en meer voelbaar te maken. Het plan is om dit onder andere te doen met geluid. “Als ik op de camping ben gaat het gesprek over stressvolle zaken, maar hoor ik tegelijkertijd vogels. De wind waait door de bomen. Dat is supermooi. Ik snap op zo’n moment heel goed dat je op een camping zou willen wonen.”

Meer info over Camping Kafka? Zie de projectwebsite, www.camingkafka.nl.

Seizoensopening ArtEZ

De Academie voor Beeldvorming presenteert Camping Kafka: Weg in Eigen Land eind september tijdens Graphic Matters in Breda. Klaas Burger schetste aan de studenten hoe campings de afgelopen jaren vindplaats zijn geworden voor mensen die vastlopen in de samenleving. Hij liet zien hoe belangen van campingbewoners, lokale overheden, hulpverleners, vormgevers en beleidsmakers in het project bij elkaar komen in een artistieke interventie.

Het project werd gespiegeld aan de transitie waar de opleiding momenteel in zit. Vroeger werden studenten opgeleid tot docent Beeldende Kunst. Maar de uitstroom is verbreed en zodoende wordt ook het opleidingsprofiel aangepast. ‘Wil je mensen helpen met kunst?’ ‘Hoe kan je vanuit een educatieve vraag artistieke productie opstarten?’ ‘Hoe kan je zo samenwerken dat je niet hoeft te doen waar je niet goed in bent?’ Genoeg vragen om scherp het nieuwe schooljaar in te gaan.

Beeld: ArtEZ Docent Beeldende Kunst en Vormgeving.